Γράφει η Ελένη Δεναξά, Ψυχολόγος

||ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ||

”Τα όρια προστατεύουν δεν καταστρέφουν”

ΔΕΝΑΞΑ‘Βάλτε όρια στα παιδιά σας”.  Πρόκειται για μία φράση που οι γονείς πλέον ακούνε όλο και πιο συχνά, όταν συμβουλεύονται ειδικούς παιδαγωγούς και συμβούλους ψυχικής υγείας για την καλύτερη ανατροφή των παιδιών τους. Το πώς όμως πρέπει να βάλουν αυτά τα όρια, είναι κάτι που φαίνεται να τους δυσκολεύει αρκετά. Δεν είναι λίγοι μάλιστα, αυτοί οι οποίοι υποστηρίζουν πως η θέσπιση ορίων αποτελεί μόνο θεωρία, καθώς στην πράξη όλα μοιάζουν να είναι διαφορετικά.

Είναι γεγονός, πως η πολυάριθμη βιβλιογραφία, καθώς και η εύκολη πρόσβαση πλέον σε ειδικούς ψυχικής υγείας, εν μέρει είναι αδιαμφισβήτητο πως έχουν συμβάλλει κατά πολύ στο δύσκολο και γεμάτο εύθυνες έργο των γονιών, από την άλλη όμως δεν είναι και λίγες οι φορές που η πληθώρα αυτή των πληροφοριών, δημιουργεί ένα είδος εξάρτησης κάνοντας τους γονείς να αισθάνονται ανίκανοι και ανασφαλείς να πάρουν οι ίδιοι πρωτοβουλία για θέματα σχετικά με την ανατροφή των παιδιών τους, φοβούμενοι διαρκώς μήπως κάνουν κάποιο λάθος.

Είναι σημαντικό λοιπόν, να ξεκαθαρίσουμε πως το να θέτει κανείς όρια τόσο στα παιδιά του, όσο και στον εαυτό του είναι κάθε άλλο παρά εύκολη υπόθεση. Γι΄αυτό το λόγο αξίζει να τονίσουμε πως, όποιος και αν προσπαθήσει να μην κάνει λάθη, δεν θα τα καταφέρει. Έτσι είναι πιο ανακουφιστικό, να είναι σε θέση να μπορεί να ζητάει συγνώμη και να σκέφτεται πως τα λάθη του μπορούν να γίνουν η αφορμή έτσι ώστε να δράσει διαφορετικά στο μέλλον, παρά να προσπαθεί διαρκώς να είναι τέλειος. Άλλωστε, το μεγάλωμα των παιδιών, συνδέεται αναπόφευκτα τόσο με διαμάχες και αντιπαραθέσεις, όσο και με αρμονική συμβίωση και συμφωνίες. Με άλλα λόγια όπου υπάρχει τριβή υπάρχει και θερμότητα, διαφορετικά επικρατεί ψυχρότητα.  Ας μην ξεχνάμε επίσης, πως η ανατροφή των παιδιών είναι μία κοινή πορεία γονιών – παιδιών, αλληλοτροφοδοτούμενη, η οποία χρειάζεται προσπάθεια και πράξεις, και όχι λόγια.

ΓΟΝΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑ ΟΡΙΑ

”Τα όρια δε σημαίνουν τιμωρία”

Συχνά φαίνεται οι γονείς να συγχέουν τη θέσπιση ορίων με αυτή της τιμωρίας, της απαγόρευσης και της συνεχούς άρνησης. Αυτό είναι λάθος. Τα παιδιά έχουν ανάγκη και επιζητούν τα όρια. Χρειάζονται σαφείς και σταθερές συναισθηματικές σχέσεις. Η σταθερότητα, είναι εξάλλου αυτή που θέτει τα όρια, εν αντιθέσει με την απουσία της, η οποία είναι αυτή που προκαλεί ανασφάλεια. Μόνο που η σταθερότητα, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πως δεν εκφράζεται με φωνές, απειλές, βία και κυριαρχία. Χρειάζεται ήρεμος τόνος στη φωνή, συγκεκριμένες και σαφείς θέσεις,  σεβασμός και φροντίδα. Διαφορετικά, οι απαγορεύσεις οδηγούν σε μυστικά, ψέματα και τύψεις για τις νέες εμπειρίες, ενώ οι τιμωρίες προκαλούν σύγχυση και κάνουν τα παιδιά να νιώθουν μικρά και να μη συνειδητοποιούν ότι αποτελούν προσωπικότητες  αυτόνομες και με κριτική ικανότητα. Με άλλα λόγια, η χρήση απαγορεύσεων και τιμωριών είναι η απόδειξη ότι απουσιάζουν οι συμφωνίες και οι κανόνες για την αντιμετώπιση των καταστάσεων της καθημερινότητας.

Όποιος λοιπόν,  επιθυμεί να προβάλλει στα παιδιά του τα πρότυπα της ανεξαρτησίας και της αυτονομίας, αρκεί πρώτα να είναι αυτός ανεξάρτητος και αυτόνομος, έτσι ώστε να εμμένει στις πρωτοβουλίες του και να αποδέχεται τις ατέλειές του. Όταν αγωνιούμε να διδάξουμε το ”τέλειο” στα παιδιά, δυστυχώς τα αποθαρρύνουμε.


Αφήστε τα λοιπόν να κάνουν λάθη και να μάθουν μέσα από αυτά.


”Αγάπη δίχως όρια”

Το να θέτει κανείς όρια σημαίνει όχι μόνο να ”περιορίζει” αλλά και να αποδεσμεύει τα παιδιά. Να τα βοηθάει, δηλαδή να προχωρήσουν στηριζόμενα στα δικά τους πόδια.  Το να επιδιώκουμε να τα  προστατεύσουμε διαρκώς από τη  σκληρή πραγματικότητα, είναι κάθε άλλο παρά βοηθητικό. Με αυτόν το τρόπο τα καθιστούμε άβουλα και ανίκανα να αντιμετωπίσουν τη ζωή. Εξάλλου μόνο όταν κανείς βιώσει και ξεπεράσει δυσάρεστες εμπειρίες, μπορεί να αισθανθεί την ευτυχία. Το μόνο που χρειάζεται σε δύσκολες καταστάσεις, είναι να αισθάνονται πως περιβάλλονται από άτομα που θα τα στηρίξουν και θα τα βοηθήσουν να βρουν μαζί τη λύση. Δε χρειάζονται λύπηση, διότι η λύπηση τα αποδυναμώνει.

Σίγουρα, η συμβιωτική σχέση γονέων-παιδιών, μέχρι τα παιδιά να ορθοποδήσουν, είναι απαραίτητη, διότι προκαλεί φροντίδα, συναισθηματική ασφάλεια και εμπιστοσύνη. Μεγαλώνοντας όμως είναι εξίσου απαραίτητο οι γονείς να τα αποδεσμεύουν και να τα διευκολύνουν να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους. Κατ’ αυτόν το τρόπο τα παιδιά θα διαφοροποιηθούν και θα γίνουν αυτόνομες και ανεξάρτητες προσωπικότητες.

ΓΟΝΕΙΣ -  ΠΑΙΔΙΑ

”Υλικα αγαθά vs Συναισθηματικής φροντίδας” 

Θα ήταν πολύ βοηθητικό αν τα υλικά αγαθά και η εκπλήρωση οποιασδήποτε επιθυμίας των παιδιών, ήταν από μόνα τους αρκετά για να βιώσουν τη συναισθηματική ασφάλεια που πραγματικά έχουν ανάγκη.  Δεν είναι όμως. Όπως αναφέραμε και παραπάνω, είναι σημαντικό να σεβόμαστε τα παιδιά και να παίρνουμε στα σοβαρά τις επιθυμίες τους. Είναι διαφορετικό όμως να ακούει κανείς τις επιθυμίες ενός παιδιού και να εκπληρώνει εκείνες που κρίνει ότι είναι δυνατόν και πρέπει να εκπληρωθούν, και διαφορετικό να εκπληρώνει κάθε επιθυμία του παιδιού. Η σύγχρονη υπερκαταναλωτική κοινωνία, είναι αλήθεια πως κάνει ακόμα πιο δύσκολο το έργο των γονέων ως προς αυτό, αλλά ταυτόχρονα τους δοκιμάζει.

Είναι συχνό φαινόμενο τα παιδιά να παίζουν με τα όρια. Επιδιώκουν να ελέγξουν τις δυνάμεις τους, να νιώσουν και να κερδίσουν τους φόβους τους και να δουν μέχρι πού μπορούν να φτάσουν. Γι’ αυτό και η συνέπεια στα όρια είναι απαραίτητη, από τη μεριά των γονιών. Σημαίνει πως οι γονείς δίνουν στα παιδιά την προσοχή που τους αξίζει, τα αναγνωρίζουν σαν συνανθρώπους τους και τα ενθαρρύνουν στις όποιες αναζητήσεις τους. Αυτό κατά συνέπεια, συνεπάγεται την προσοχή και το σεβασμό των παιδιών προς το πρόσωπο των γονιών τους.

Στη περίπτωση όμως που όλα επιτρέπονται, τα παιδιά βιώνουν σύγχυση και μέσα από την προσπάθειά τους να επιβιώσουν σε έναν κόσμο χωρίς προσανατολισμό, γεμάτο ανασφάλεια, συχνά εκδηλώνουν επιθετικές και καταστροφικές συμπεριφορές. Αυτή την απεριόριστη ελευθερία που δέχεται το παιδί, την εκλαμβάνει ως μια ανεπιθύμητη απομάκρυνση που του προκαλεί το φόβο της εγκατάλειψης. Αυτή η τακτική του ”όλα επιτρέπονται” αφήνει τα παιδιά μόνα τους , τα καθιστά ανίκανα να συνάψουν κοινωνικές σχέσεις και επαφές και αυτό με τη σειρά του συνεπάγεται τη μετατροπή των στενών διαπροσωπικών σχέσεων με αποστασιοποιημένες σχέσεις παροχής υπηρεσιών.

Συνοψίζοντας λοιπόν, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πως όποιος δε θέτει κανόνες δεν κάνει τίποτε άλλο από το να φορτίζει τα παιδιά του πνευματικά και συναισθηματικά.  Το συναίσθημα ότι ανήκεις κάπου, αναπτύσσεται μόνο μέσω της ενεργητικής συμμετοχής.

Όποιος χρησιμοποιεί την υλική ανταμοιβή ως μέσο για να παρακινήσει τα παιδιά να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, τους στερεί ουσιαστικά τις εμπειρίες που θα έπρεπε να αποκτήσουν, καθώς επίσης οι αμοιβές οδηγούν σε αυξανόμενες απαιτήσεις για ανταλλάγματα και υλικές παροχές.

Για να επιτύχει όμως κανείς όλα αυτά, θα πρέπει πρώτα απ΄ολα να αγαπά και να σέβεται ο ίδιος τον εαυτό του, έτσι ώστε να μπορεί να συμπαρασταθεί,  να αποδεχτεί και να αγαπήσει τα παιδιά του.

 

Να θυμάστε τα παιδιά έχουν ανάγκη αγάπη και ασφάλεια από τους ίδιους τους γονείς και όχι από υλικά υποκατάστατα.

 

παιδιά

GLYFADA METROPOLITANS
Για το Γλυφάδα metropolitans:
Ελένη Δεναξά,
Ψυχολόγος 

 

GLYFADA METROPOLITANS

GLYFADA METROPOLITANS