Αριάδνη Λοράνδου: Άλλο συναισθήματα, άλλο συμπεριφορά…

 

Μάς ενημερώνει η ψυχολόγος Αριάδνη Λοράνδου

 

«Στρογγυλεύει τις γωνίες, ξεδένει τους κόμπους, μαλακώνει τη λάμψη, χωνεύεται με τη σκόνη. Δεν φαίνεται κι ωστόσο είναι πάντοτε εκεί», με αυτή την πρόταση του Λάο Τσε μπορούν να περιγραφούν δύο από τα σημαντικότερα θέματα της ανθρώπινης φύσης, τα συναισθήματα και η συμπεριφορά!

2 δυνάμεις των ανθρώπων όπου χαράζουν την πορεία του καθενός στο πέρας του χρόνου.

Παρότι είναι δύο διαφορετικές έννοιες δεν παύουν να είναι αλληλένδετες. Τα συναισθήματα παίζουν καίριο ρόλο στον καθορισμό της ανθρώπινης συμπεριφοράς και η συμπεριφορά μας απέναντι στους ανθρώπους καθορίζεται από τα συναισθήματα που νιώθουμε ή προβάλλουμε σε αυτούς.

Το κάθε συναίσθημα γνωστοποιείται με τη συνοδεία μίας συμπεριφοράς και εκεί εμείς οι άνθρωποι, λαμβάνουμε μηνύματα για το αν το συναίσθημά μας έγινε αποδεκτό ή όχι. Από μόνη της η ετυμολογία του συναισθήματος εξηγεί ότι πρόκειται για μια ψυχική κατάσταση όπου είναι ευχάριστη ή δυσάρεστη καθώς και προκαλεί διάφορες μεταβολές στον ανθρώπινο οργανισμό, τόσο σημαντικό!

Από την άλλη πλευρά ή ακριβώς δίπλα, βρίσκεται η συμπεριφορά, δηλαδή ο κατάλληλος τρόπος αντίδρασης που προκαλείται από τα συναισθήματα. Είναι αναγκαίο πως για να καταλάβουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά, οφείλουμε να καταλάβουμε τα συναισθήματα τα οποία είναι η βάση και η παραγωγή της συμπεριφοράς.

Τα συναισθήματα γίνονται κατανοητά είτε με τις κινήσεις μας (π.χ. αγκαλιά, συνοφρύωμα φρυδιών), με τον λόγο (π.χ. μου αρέσει, δεν θέλω), είτε με τον χρόνο που προσφέρουμε ή και όχι, είτε με την έναρξη μιας συζήτησης ή όχι (π.χ. προβολή ενδιαφέροντος προς τον συνομιλητή, αδιαφορία προς τον συνομιλητή). «Ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιο», κάθε τί που νιώθουμε φαίνεται και στη συνέχεια δημιουργεί μια συμπεριφορά. Το μαγικό σε όλο αυτή την διαδικασία είναι ότι λειτουργεί σαν μια δεξαμενή όπου ποτέ δεν αδειάζει, εκφράζω το συναίσθημα που νιώθω, στη συνέχεια λαμβάνω την ανάλογη συμπεριφορά και ξαναγεμίζω με συναίσθημα.

Πολύ σημαντικό, η αγάπη που προσφέρουμε στο παιδί. Δίνουμε αγάπη στο παιδί, εκείνο με τη σειρά του θα μας δείξει και την δική του αγάπη αλλά και θα εξελίξει τα αισθήματα αγάπης που έχει λάβει σε μια ήρεμη, δημιουργική, θετική συμπεριφορά, όπου αργότερα θα τα μοιράσει σε έναν άλλο άνθρωπο και αυτός σε έναν άλλο και αυτή η διαδικασία ποτέ δεν θα έχει τέλος. Αντιθέτως, το παιδί που δεν λαμβάνει συναισθήματα αγάπης, θα φυλακιστεί και θα αναπτύξει μια θυμωμένη και αρνητική συμπεριφορά.

Πολλοί γονείς αναρωτιούνται κάποιες φορές: «Μα, δίνω αγάπη στο παιδί μου, όμως αυτό δεν αλλάζει την συμπεριφορά του», όντως αυτό συμβαίνει, όμως άθελα τους κάποιοι γονείς επιλέγουν λαθεμένες συμπεριφορές για να δείξουν την αγάπη τους, οι οποίες δεν είναι ξεκάθαρες ως προς το συναίσθημα.

 

Ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο των συναισθημάτων είναι ο τρόπος λεκτικοποίησης αυτών.

Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε το παιδί μας να τακτοποιήσει το δωμάτιο του και του λέμε: «Πρέπει να μαζέψεις το δωμάτιο σου γιατί δεν είναι σωστό να είναι ακατάστατο και κάθε φορά που το βλέπω είναι χάλια».

Αυτή η πρόταση στο παιδί προκαλεί:

1. Καταναγκασμό (πρέπει),

2. Αίσθημα αποτυχίας του εαυτού (δεν είναι σωστό, άρα είναι λάθος)

3. Συναίσθημα ελέγχου (κάθε φορά που το βλέπω).

Σε αυτή την περίπτωση ίσως το παιδί αναπτύξει μια συμπεριφορά του «καλού παιδιού» και θα πράξει επιτυχώς αυτό που του ζητάμε, η οποία ενδεχομένως στην ενήλικη ζωή θα χαρακτηρίζεται από το συναίσθημα «μα αφού το έκανα γιατί αποτυγχάνω», ίσως και να αναπτύξει μια συμπεριφορά συνεχώς αρνητική ως προς τον γονιό «κακό παιδί», οπότε δεν θα πράττει αυτό που του ζητάμε. Τα έμμεσα συναισθήματα προς το παιδί προκαλούν ποικίλες συμπεριφορές στο παρόν και στο μέλλον.

Οτιδήποτε αισθανόμαστε παρουσιάζεται με μια συμπεριφορά η οποία ενισχύει ή διακόπτει μια επιτυχή αλληλεπίδραση με τους άλλους ανθρώπους. Εμείς οι άνθρωποι στηριζόμαστε στις ικανότητες των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς, οι οποίες δουλεύουν ως «εργάτες» για την ανάπτυξη του εαυτού μας αλλά και της κοινωνίας. Τα συναισθήματα δεν εξαντλούνται όταν καταναλώνονται με σωστή σκέψη και με ενδιαφέρον ως προς τι θέλουμε να λάβουμε ως συμπεριφορά από τους άλλους. Τροφοδοσία και ανατροφοδότηση, με μια δεξαμενή πάντοτε γεμάτη, το τελειότερο σύστημα μιας καλή ζωής!

 

Ευχαριστούμε την κ.  Λοράνδου για τις πληροφορίες

Glyfada Metropolitans Logo