Γράφει η ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΣΑΒΟΥ, Κοινωνική Λειτουργός

|| αποκλειστικό ||


21 Σεπτεμβρίου: Παγκόσμια ημέρα Alzheimer


Alzheimer «Κατανοώντας τους ασθενείς με άνοια…»

Η άνοια είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τα συμπτώματα μιας μεγάλης ομάδας ασθενών στους οποίους προκαλείται:

  • Έκπτωση των νοητικών τους λειτουργιών
  • Έκπτωση της καθημερινής τους λειτουργικότητας
  • Διαταραχές της προσωπικότητας, της διάθεσης και της συμπεριφοράς.

Υπάρχουν ποικίλες μορφές άνοιας με τη πιο συχνή από όλες το Alzheimer, η οποία ευθύνεται για το 60% των περιπτώσεων. Η άνοια επηρεάζει τους ανθρώπους με διαφορετικούς τρόπους, προκαλώντας στον καθένα ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μια στρατηγική φροντίδας που να ταιριάζει σε όλους.                                  Δουλεύοντας με αυτό τον ευαίσθητο πληθυσμό τα τελευταία χρόνια και προσεγγίζοντας τον αποκλειστικά ανθρωποκεντρικά, κατέληξα στο συμπέρασμα πως τρείς είναι οι βοηθητικές λέξεις κλειδιά γι’ αυτή τη κατηγορία ασθενών :

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ – ΥΠΟΜΟΝΗ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ


ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ


  • Στα άτομα με άνοια, είναι συχνό το φαινόμενο των ψευδαισθήσεων ή του παραληρήματος.
  • Προσπαθήστε να έρθετε στη θέση του.
  • Μην επιχειρηματολογείτε στον ασθενή σχετικά με την εγκυρότητα αυτών που βλέπει ή ακούει. Είναι μάταιο.
  • Ενδεχομένως λόγω της σύγχυσης που του δημιουργεί η πνευματική του κατάσταση να νιώσει φόβο. Προσπαθήστε να τον καθησυχάσετε. Το να του μιλήσετε με ήρεμη φωνή και να του κρατήσετε το χέρι, μπορεί να τον ανακουφίσει.
  • Τραβήξτε του τη προσοχή δείχνοντας του κάτι που υπάρχει ή συμβαίνει πραγματικά γύρω του.
  • Οι ασθενείς με νόσο Alzheimer, πολύ συχνά θυμώνουν και μπορεί να γίνουν βίαιοι ή επιθετικοί με λόγια ή με πράξεις.
  • Προσπαθήστε να τον κατανοήσετε και να τον δικαιολογήσετε. Αυτό συμβαίνει εξ’ αιτίας της αδυναμίας τους να κατανοήσουν τις πράξεις και τις προθέσεις των άλλων.
  • Διατηρείστε τη ψυχραιμία σας και προσπαθήστε να μη δείξετε φόβο.
  • Ενθαρρύνετε τον ασθενή να κάνετε μια χαλαρωτική δραστηριότητα.
  • Βρείτε τι είναι αυτό που του προκάλεσε τη βίαιη αντίδραση και προσπαθήστε να το αποφύγετε στο μέλλον.
  • Οι ασθενείς με Alzheimer, χαρακτηρίζονται από μια ψυχοκινητική ανησυχία.
  • Προσπαθήστε να κατανοήσετε ότι αυτό είναι κάτι που οφείλεται στο ότι αποδιοργανώνεται χωροχρονικά και δεν γνωρίζει ούτε που βρίσκεται, ούτε που ακριβώς θέλει να πάει.
  • Δικαιολογείστε αυτή τη περιπλάνηση. Ενημερώστε τον ξανά για το που βρίσκεται και κάντε τον να αισθανθεί ασφαλής.
  • Άρση αναστολών.
  • Αρκετές φορές παρατηρείται ότι ανοικοί ασθενείς μπορεί να αρχίσουν να χρησιμοποιούν ένα λεξιλόγιο που ποτέ δεν είχαν. Υπερβολικά δυνατές φωνές, πρόστυχες λέξεις, απρεπείς εκφράσεις ή πράξεις σε δημόσιους χώρους μπορεί να σας εξοργίσουν.
  • Προσπαθήστε να διατηρήσετε τη ψυχραιμία σας. Δικαιολογήστε τη συμπεριφορά του. Η νόσος μπορεί να τους μεταλλάξει σε «άλλους» ανθρώπους.

 ΥΠΟΜΟΝΗ


  • Ψυχολογική αστάθεια -εξάρσεις
  • Αιφνίδιες μεταπτώσεις από τη μια συναισθηματική κατάσταση στην άλλη, είναι συχνό φαινόμενο. Οπλιστείτε με υπομονή να τις αντιμετωπίσετε.
  • Μην παίρνετε προσωπικά τα λεγόμενα του. Αν σας πει κάτι που πραγματικά σας θυμώσει, προσπαθήστε να κάνετε υπομονή και σκεφτείτε ότι μια δική σας έκρηξη θα φέρει ακόμα πιο δυσάρεστα αποτελέσματα.
  • Μην επιχειρηματολογείτε. Μιλήστε σύντομα, απλά και ήσυχα.
  • Χρησιμοποιείστε χάδια, μουσική, κουβεντούλα και βοηθείστε τον να χαλαρώσει.
  • Ο ασθενής με νόσο Alzheimer μπορεί να έχει κατάθλιψη, να είναι αποσυρμένος και δυστυχής.
  • Δώστε του περισσότερη προσοχή και υποστήριξη.
  • Φροντίστε να τον φέρετε σε επαφή με κάποιον ειδικό (Ψυχίατρο, Ψυχολόγο, Κοινωνικό Λειτουργό) για να μιλήσει για το πρόβλημα του.
  • Μια αντικαταθλιπτική αγωγή μπορεί να βοηθήσει αλλά μην περιμένετε ότι ο ασθενής θα βγει από τη κατάθλιψη αμέσως.
  • Ενθαρρύνετε τον στο να συμμετάσχει σε σωματικές δραστηριότητες όπως: Γυμναστική, χοροθεραπεία, μουσικοθεραπεία κ.α.
  • Καθίστε δίπλα του και υπομονετικά χρησιμοποιείστε σύντομες, απλές προτάσεις και μιλήστε του αργά και καθαρά.
  • Δώστε του χρόνο και επαναλάβετε αν χρειαστεί.
  • Αποφύγετε αφηρημένες εκφράσεις και τονίστε λέξεις-κλειδιά.
  • Ενθαρρύνετε τον να σας μιλήσει, μιλώντας του κι εσείς με θετικό τόνο κοιτώντας τον στα μάτια.
  • Δώστε του χρόνο και υποδείξτε διακριτικά αν έχετε ήδη μαντέψει τι εννοεί.
  • Επειδή ο ανοικός ασθενής μπορεί να ξεχνά από τη μια στιγμή στην άλλη τι έχει ειπωθεί οπλιστείτε με υπομονή και απαντήστε του όσες περισσότερες φορές μπορείτε.

ΑΓΑΠΗ


άνοια
  • Το τελευταίο κομμάτι δεν χρειάζεται πολλές εξηγήσεις. Ο συγγενής μας που πάσχει μπορεί να έχει υποστεί αλλοιώσεις στο χαρακτήρα του εξ’ αιτίας της ασθένειας , αλλά δεν παύει να είναι ο ίδιος άνθρωπος. Σκεφτείτε πως αυτό που αντιμετωπίζετε τώρα οφείλετε αποκλειστικά στη νόσο που τον ταλαιπωρεί.       – Προσπαθήστε να επαναφέρετε στη μνήμη σας την υγιή συμπεριφορά που διατηρούσε μέχρι πριν.
  • Δείξτε του αγάπη γιατί είναι το μοναδικό αίσθημα που παρά την ασθένεια την αντιλαμβάνεται, τη νιώθει και την εισπράττει!!!

Ιωάννα Πατσαβού

Κοινωνική Λειτουργός

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Εταιρία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, «Κατανοώντας και αντιμετωπίζοντας τις διαταραχές συμπεριφοράς των ανοικών ασθενών».
  • Νίκος Μάνος, «Βασικά στοιχεία Κλινικής Ψυχιατρικής» University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1997.